POLİSLER SUÇLUYU YÜZÜNDEN TANIYACAK(!)
Çinli polisler şüphelileri yüzünden tespit edebilen gözlükler kullanmaya başlamış. 100 milyondan fazla kamerayla dünyanın en büyük izleme ağını kuran Çin hükümeti, elde ettiği verileri yüz tanıma yazılımlarıyla birlikte kullanarak on bin kişilik arananlar listesindeki şüphelileri tespit etmeye çalışıyormuş. Merkezi veri tabanıyla organize çalışan gözlüğü takan polis, kalabalığa baktığında 100 milisaniye içinde şüpheliyi ayırt edebiliyormuş. Çin medyasında yer alan haberlere göre, yedi şüpheli bu yöntemle yakalanmış bile.
Çin yüz tanıma teknolojilerinden geniş çaplı faydalanıyormuş, öyle ki öğrenci yurtlarının kapılarından uçak girişlerine kadar pek çok noktada yüz tanıma sistemleri kullanılıyormuş. Hatta kurulan bu sistem kimi vatandaşların, kimi şehirlerin bazı bölgelerine girmesini engellemek gibi insan hakları açısından tartışmalı amaçlar için de kullanılabiliyormuş. Gözlükler aktif olarak yeni kullanılmaya başlanmış olsa da daha şimdiden başarı oranının %90 civarında olduğu söyleniyormuş.
Öte yandan Çin’in vatandaşlarını izlemeye yönelik çalışmaları sadece kameralarla sınırlı değilmiş. Sosyal Kredi Skoru adı verilen bir sistemle vatandaşların güvenilirliğini puanlayacak bir yöntem de kullanılmaya başlanmış. Şimdilik sisteme katılım gönüllülük esasına dayanıyor olsa da 2020’den itibaren zorunlu olacağı konusu gündemdeymiş. Üstelik sistem sadece kişileri değil firma ve kurumları da puanlayacakmış.
Şimdilik deneme ve geliştirme süreci devam eden sistem, puan hesaplarken kişilerin borç durumuna, taahhütlerini zamanında yerine getirip getirmediklerine, faturalarını düzenli ödeyip ödemediklerine, satın alma alışkanlıklarına, vakitlerini nasıl geçirdiklerine, diğer insanlarla olan ilişkilerine ve hükümet politikaları ile ilgili fikirlerine kadar birçok şeye bakılıyormuş. Düşük puan alan kişiler kullandıkları bilgisayarlarındaki internet hızının yavaşlatılması, bazı restoranlara girme yasağı, seyahat hakkının kısıtlanması, bazı işlerde çalışma yasağı gibi yaptırımlara maruz kalabiliyormuş.
Akla Black Mirror adlı tv dizisini getiren bu tür bir sistemin gerçekten hayata geçirilip geçirilemeyeceği tartışılır olsa da teknik olarak mümkün olduğunu düşünüyorum.
